شنبه ۲۸ آذر ۱۳۹۴ - ۱۶:۲۴

امیدی که به آب می‌رود!

دانستنی‌های بارداری: پاره شدن کیسه جنین

کیسه آب جنین

سلامت آنلاین- اولین هفته تشکیل جنین در داخل رحم، کیسه‌ای دور آن او شکل می‌گیرد که مایعی از «آمنیوتیک» آن را پر کرده و برای ادامه حیات و تکامل ریه جنین ضروری است. اگر این کیسه پاره شود چه اتفاقی می‌افتد؟ یک متخصص زنان و زایمان توضیح می‌دهد.

یکی از مسائلی که بیشتر زنان باردار را، بخصوص در ماه آخر بارداری نگران می‌کند، خطر پاره شدن کیسه آب جنین و زایمان زودرس است، اما پارگی زودرس کیسه آب جنین اتفاقی نیست که فقط در ماه‌ آخر بارداری بیفتد، بلکه این اتفاق ممکن است حتی در ماه‌های اولیه حاملگی هم رخ دهد و با دفع ترشحات معمول این دوران اشتباه گرفته ‌شود.
دکتر «صفیه عشوری مقدم»، متخصص زنان می‌گوید: در این صورت و در شرایطی که اقدامات کنترلی لازم از سوی پزشک متخصص صورت نگیرد، جان جنین و سلامت مادر به خطر می‌افتد.
وی ادامه می‌دهد: اگر پارگی کیسه آب پس از گذشت ۳۴ هفته از بارداری اتفاق بیفتد، مشکلی برای جنین و مادر پیش نمی‌آید و زایمان می‌تواند صورت بگیرد، اما اگر این اتفاق در ماه آخر بارداری و زیر ۳۴ هفتگی اتفاق بیفتد، مادر باید تحت مراقبت و کنترل شدید در مراکز درمانی قرار بگیرد، چراکه ریه و دستگاه تنفسی جنین تا ۳۴ هفتگی تکامل پیدا می‌کند.

کیسه آب جنین چیست؟

منظور از کیسه آب جنینی، کیسه‌ای است که در اولین هفته تشکیل جنین داخل رحم تشکیل می‌شود و به دور او شکل می‌گیرد. این کیسه محتوی مایعی است به نام آمنیوتیک که برای ادامه حیات و بخصوص تکامل ریه جنین لازم و ضروری است.
دکتر عشوری ضمن اشاره به نقش هورمونی و شیمیایی این مایع و کیسه آب تاکید می‌کند: جنین تقریبا داخل این مایع شناور است و این مایع نقش مهمی در سلامت او دارد و در واقع تبادلاتی میان جنین و مادر از طریق مایع داخل این کیسه صورت می‌گیرد که در صورت تحت فشار قرار گرفتن جنین و کاهش میزان این مایع، ممکن است جنین دچار عارضه‌ها و اختلال‌های جدی شود و حتی گاهی اوقات، اگر پارگی قبل از ۲۳ هفتگی اتفاق بیفتد، این مساله به از دست رفتن یک عضو یا مرگ جنین منجر می‌شود.
نباید فراموش کرد که وجود مایع آمنیوتیک در کیسه آب جنینی و در اطراف جنین می‌تواند جلوی حوادث و آسیب‌ها را بگیرد و کاهش آن با خطرات زیادی برای جنین و مادر همراه است.

عفونت؛ خطری جدی برای مادر و جنین

علت اصلی پارگی کیسه آب در بیشتر موارد نامشخص است، اما یکی از دلایل اصلی آن عفونت است، عفونت وارد خون می‌شود و افزایش درجه حرارت مادر ممکن است به پارگی کیسه آب منجر شود. عفونت‌های موضعی نیز می‌تواند سبب پارگی زودرس کیسه آب شود.
دکتر عشوری می‌گوید: از عوامل موثر در پارگی کیسه آب می‌توان به ضربه ناشی از حوادث، تصادفات و زمین خوردن شدید اشاره کرد. همچنین احتمال پارگی کیسه آب در حاملگی‌های دوقلویی یا چندقلویی زیاد است.
بررسی‌ها نشان می‌دهد کمبودهای تغذیه‌ای نیز خطر پارگی کیسه آب را در پی دارد. همین طور کسانی که وزن خیلی پایینی دارند یا سیگار مصرف می‌کنند، در معرض این خطر هستند. این متخصص زنان به تکرار این اتفاق در بارداری‌های پشت سر هم نیز اشاره می‌کند و می‌افزاید: اگر به هر دلیلی میزان مایع آمنیوتیک بیش از حد مورد انتظار باشد، احتمال پارگی وجود خواهد داشت، اما داشتن ارتباط زناشویی گرچه در ماه آخر بارداری توصیه نمی‌شود، به عنوان یک عامل خطر جدی در پارگی کیسه آب شناخته نشده است.

زایمان زودرس، با حفظ سلامت

از آنجا که پارگی کیسه آب معمولا در ماه آخر بارداری و پس از ۳۴ هفتگی اتفاق می‌افتد، زایمان زودرس بدون مشکل صورت می‌گیرد؛ چراکه جنین تکامل یافته و با مشکلی از حیث سلامت روبرو نمی‌شود، اما در مواردی که ریه جنین تکامل نیافته است، با تدابیر کنترلی چون استراحت کامل مادر، مصرف فراوان مایعات و کنترل دقیق فشار خون مادر در مراکز درمانی می‌توان مانع از به خشکی افتادن جنین و زایمان زودرس شد. البته دکتر عشوری بالا رفتن فشار خون مادر یا وجود عفونت شدید را از عواملی می‌داند که قطع بارداری را به دنبال پارگی کیسه آب ضروری می‌کند و می‌گوید: از آنجا که جنین می‌تواند از هفته ۲۶ تا ۲۸ زنده بماند و قبل از آن معمولا قادر به زنده ماندن نیست.
او اضافه می‌کند: اگر پارگی قبل از هفته ۲۶ باشد، متاسفانه نمی‌توان جنین را زنده نگه داشت و مادر باید بستری شود و تحت نظر قرار بگیرد، اما در ماه‌های بالا‌تر، یعنی حدود ۳۴ تا ۳۶ هفتگی ترجیح داده می‌شود که جنین داخل رحم بماند.
حتی در مواردی که پارگی اندک است، گاهی دیده شده که استراحت مادر می‌تواند سبب تشکیل مجدد مایع آمنیوتیک شود، اما مادر طی بارداری باید هر گونه ترشح مایع از خود را به عنوان یک علامت قابل پیگیری تلقی کند. (دلگرم)