شنبه ۴ آذر ۱۳۹۶ - ۱۲:۵۳

سلامت آنلاین گزارش می‌دهد

سونامی پیری جمعیت در ایران؛ گیلانی‌ها رکورد زده‌اند

پیری از کار افتادگی بازنشسته دوران بازنشستگی

سلامت آنلاین- با این که ایران در دهه ۶۰ بالاترین نرخ جمعیت جوان را در جهان داشت و لقب جوان ترین کشور دنیا را یدک می کشید، اما پس از گذشت دو دهه این روند معکوس شد؛ طوری که حالا جمعیت کشور روز به روز به سمت میانسالی پیش می رود و زنگ خطر سالمندی جمعیت ایران به صدا درآمده است.

به گزارش سلامت آنلاین، تا همین چند دهه قبل، افراد زیادی شانس رسیدن به دوران سالمندی را نداشتند، اما با پیشرفت علم و دسترسی به خدمات بهداشتی و درمانی، مرزهای سنی جا به جا شد و حالا امید به زندگی در ایران به ۷۵ سال رسیده است. اگر خوشبینانه به پدیده سالمندی نگاه کنیم، همین که عمر افراد نسبت به دو دهه قبل افزایش پیدا کرده است، به خودی خود نوعی پیشرفت درمانی محسوب می شود، اما طرف دیگر قضیه افزایش جمعیت سالمندی چندان خوشایند نیست و گویای کاهش نرخ زاد و ولد و کاهش جمعیت جوان و نیروی مولد کار است که تاثیر نامطلوبی به خصوص در اقتصاد کشور به همراه دارد.  

چندی پیش محسن سلمان‌نژاد، رئیس دبیرخانه شورای ملی سالمندان کشور در اظهار نظری قابل تامل اعلام کرد که درصد رشد سالمندی در استان‌های شمالی کشور به میانگین متوسط جهانی رسیده و این زنگ خطری برای سیاستمداران کشور است تا با توجه به نیازهای سالمندی، توجه به ارتقای خدمات سالمندی را در دستور کار خود قرار دهند.

گیلانی ها رکورد زده‌اند

 پدیده سالمندی در برخی از شهرهای ایران بیش از سایر استان ها مشاهده می شود. این  اتفاق در حالی می افتد که برخی از استان های جنوبی کشور همچون هرمزگان، بوشهر و در جنوب شرق کشور، استان سیستان و بلوچستان هنوز پدیده سالمندی جمعیت را تجربه نکرده اند. 

سلمان نژاد، رئیس دبیرخانه شورای ملی سالمندان کشور ضمن اشاره به این نکته، در مورد علت تمرکز سالمندی در استان های شمالی به سلامت آنلاین می گوید: پدیده سالمندی در تمام شهرهای ایران به چشم می خورد، اما این مساله به طور خاص در استان گیلان بیش از سایر شهرها مشاهده می شود که علت را می توان در دو بحث کاهش فرزند آوری و کاهش مرگ و میر به واسطه برخورداری از آب و هوای پاک، تغذیه مطلوب و مواجه نشدن با عوامل استرس زا جستجو کرد. درست برخلاف آن چیزی که در سایر شهرها و به خصو ص شهرهای صنعتی بزرگ با آن مواجه هستیم. مجموع این عوامل باعث شده تا گیلانی ها با میانگین سنی ۶۰ سال، بالاترین آمار سالمندی را در میان استان های کشور به خود اختصاص دهند.

 این مقام مسئول سازمان بهزیستی کشور  به این نکته هم اشاره می کند که پدیده سالمندی در کشور رو به زنانه شدن است. او در توضیح این مطلب عنوان می کند: میزان مرگ و میر مردان در میانسالی بیشتر از زنان است، اما زنان بیشتر با استرس و خستگی روحی و جسمی مواجه هستند. به همین علت است که زنان بیش از مردان دوران سالمندی را تجربه می کنند.

به تاکید سلمان نژاد، افزایش هزینه های درمانی و مشارکت نداشتن در فعالیت های اجتماعی از جمله مشکلات افزایش پدیده سالمندی در کشور است. او تصریح می کند: دستگاه های مسئول در حوزه سیاست گذاری باید توجه بسیار زیادی به پدیده سالمندی داشته باشند تا با شناسایی آن ها و تامین منابع لازم، یکی کردن دستگاه های مسئول و بودجه بندی مناسب تا حد امکان بتوانند خدمات مطلوبی به سالمندان ارائه کنند.

راز عمر طولانی شمالیها 

زمانی نه تنها مردم ایران که برخی از کشورهای جهان به دلیل ابتلا به برخی بیماری های خطرناک همچون طاعون و تیفوس جان خود را از دست می دادند، اما با افزایش سطح دسترسی به امکانات بهداشتی و درمانی از تعداد مرگ و میرها کاسته و به عمر افراد افزوده شد.

 دکتر شاهرخ یوسف زاده چابک، رئیس دانشگاه علوم پزشکی گیلان به سلامت آنلاین توضیح می دهد: تمام تلاش جوامع بشری بر این است که متوسط عمر افراد را بالا ببرند که هم اکنون این اتفاق رخ داده است و می توان آن را نشانه ارتقای کیفیت و استانداردهای زندگی دانست. در ابتدای انقلاب متوسط عمر سالمندان ۵۴ سال بود، اما هم اکنون این رقم از مرز ۷۴ سال عبور کرده است. این یعنی این که ارتقای بهداشت و درمان در افزایش طول عمر افراد تاثیر گذار بوده است. در مقیاس کشوری نیز هم اکنون متوسط عمر مردان ۷۳ سال و متوسط عمر زنان ۷۶ سال است، اما با توجه به وجود سبک زندگی خاص در استان های شمالی، زنان و مردان چند سال بیش از سایر مناطق ایران عمر می کنند و به همین علت است که نرخ سالمندی در این استان ها بیشتر است.

یوسف زاده چابک، هرچند پدیده سالمندی را مثبت می داند، اما در عین حال این وضعیت را زنگ هشداری برای نظام سلامت می داند که اگر مسئولان  آمادگی لازم را نداشته نباشند، با یک بحران مواجه می شوند. او توضیح می دهد: اولین نکته ذخیره بانکی است که اگر سالمندان نداشته باشند، دچار مشکلات مالی می شوند. نکته بسیار مهم دیگر ذخیره سلامت است که با داشتن آن از ابتلا به بیماری های غیرواگیر مثل فشار خون، دیابت و برخی سرطان ها در امان خواهند بود. داشتن ذخیره سلامت کار چندان سختی نیست و در صورتی که افراد از دوران جوانی و میانسالی ورزش کردن، تغذیه صحیح و در مجموع سبک زندگی سالم را سرلوحه زندگی خود قرار دهند، به همان میزان در دوران سالمندی زندگی سالم تری خواهند داشت. در غیر این صورت و با افزایش بار بیماری ها، تجهیزات و درمان های پزشکی کشور، پاسخگوی نیاز سالمندان نخواهد بود.

رئیس دانشگاه علوم پزشکی گیلان البته تلنگری هم به سازمان های بیمه گر می زند و می گوید: متاسفانه تنها کارکرد بیمه ها در کشور پوشش دادن هزینه های درمانی است، در حالی که با بازنگری برخی قوانین می توان خدمات بیشتری در حوزه پیشگیری برای ارتقای سطح زندگی سالمندان ارائه داد. 

سالمند ژاپنی باشیم

در کشور ژاپن روز ۲۷ سپتامپر به نام روز احترام به سالمند نام گذاری شده است. سالمندان ژاپنی از عزت و احترام خاصی در این کشور برخودار هستند. واحدهای مرتبط با سلامت جامعه به طور مداوم سلامت سالمندان را به شکل رایگان پیگیری می کنند و به همین علت بسیاری از سالمندان ژاپنی درگیر فقر و مشکلات معیشتی خود نیستند، اما وضعیت سالمندان در ایران کاملا متفاوت است با توجه به این که آمار سالمندی روند صعودی در پیش گرفته است، تبعات سالمندی در سال های آینده در کشور ما افزایش خواهد یافت. 

 برخورد با سالمندان باید به گونه ای باشد که به این باور برسند که در هر سنی حتی سالمندی می توانند زندگی توام با شور و نشاط داشته باشند و شرایطی برای آنان فراهم نشود که به منفی گرایی، یاس و افسردگی کشیده شوند. 

اگرچه کشور ما به سمت سالمندی پیش می رود، اما می توان با حمایت از ازدواج جوانان، تسهیل در تولید اشتغال و افزایش رفاه، جوانان بیشتری را به سمت ازدواج و فرزندآوری سوق داد که در نتیجه جمعیت ما همچنان جوان باقی خواهد ماند. در عین حال باید با ایجاد شرایط مساعد درمانی و رفاهی برای بازنشستگان، شرایطی فراهم شود که انبوه سالمندان در چند دهه آینده به حقوق شهروندی خود دسترسی داشته باشند، نه اینکه از آمار بالای سالمندی در چند دهه آینده غافلگیر شویم.(سلامت آنلاین/ لیلا حسین زاده)