یکشنبه ۲۶ شهریور ۱۳۹۶ - ۱۱:۰۰

سلامت آنلاین گزارش می‌دهد

چوب حراج بر دین و سلامت مردم در پوشش «طب اسلامی»

طب اسلامی طب سنتی

سلامت آنلاین- کانال‌های تلگرامی «طب اسلامی» اخیرا شروع به فعالیت گسترده کرده‌اند و هر روز به تعداد اعضای آنها اضافه می‌شود. گردانندگان آنها که پا را از فضای مجازی فراتر گذاشته و به شکل رسمی و علنی در حال فعالیت در سطح جامعه نیز هستند، مدعی‌اند که درمان بسیاری از دردها را در احادیث معصومان پیدا کرده‌اند. آنها داروی امام کاظم (ع)، بخور حضرت مریم (س) و داروی امام رضا(ع) تجویز می‌کنند و اصولا با واکسن و پیوند عضو به طور کامل مخالفند. با روش‌های عجیبی مثل گرفتن آب نخاع کودک که آن را از دستورات طب اسلامی می‌دانند، اقدام به درمان کرده و با انتشار ویدئوی آن، احساسات عمومی را جریحه‌دار می‌کنند.

 به گزارش سلامت آنلاین، پیش از این بارها مسئولان وزارت بهداشت نسبت به غیرقانونی و بی‌اساس بودن فعالیت این افراد هشدار داده‌اند. وزیر بهداشت با اشاره به اینکه افراد سودجو با ادعاهای مذهبی به حوزه طب سنتی رخنه کرده اند، تاکید می کند: طب سنتی ایران نیازمند  انقلاب اساسی است. باید سازمان مستقل طب سنتی تشکیل شود و حتما حوزه علمیه هم باید دخالت کند.
دکتر حسن هاشمی می افزاید: طب سنتی میراث گرانبهایی است که به دست ما رسیده است اما به این میراث بزرگ بی اعتنایی کرده ایم و حتما در این دوره طب سنتی ایرانی را ساماندهی می کنیم.

مدیرکل دفتر طب سنتی وزارت بهداشت نیز صریحا اعلام کرده که اصلا موضوعی به نام طب اسلامی نداریم.

دکتر محمود خدادوست، با اشاره به انجام مطالعه‌ای در خصوص صحت ادعاهایی درباره «طب اسلامی» می‌گوید: «کارگروه نظام سلامت در اسلام که مدتی است در دفتر طب ایرانی وزارت بهداشت تشکیل شده و مدت سه سال روی موضوع طب ایرانی بررسی کارشناسی انجام داده است. ما برای تعیین تکلیف این موضوع به مراجع تقلید و حدیث شناسان  پژوهشکده علوم قرآنی مراجعه کردیم. نتیجه تمام این بررسی‌ها این بود که ما موضوعی به نام طب اسلامی نداریم.»

دکتر ایرج حریرچی، قائم مقام وزیر بهداشت نیز نظر مشابهی دارد و در آخرین نشست مطبوعاتی خود گفتمان طب اسلامی را به طور کلی رد کرد. وی می‌گوید: «در این که ائمه اطهار قادر به معجزه و کرامت بودند و می توانستند بیماران را شفا دهند شکی نیست، اما این ها خرق عادت است، ولی امروزه اعای معجزه با طب اسلامی واقعیت ندارد.»

روایات دروغین منتسب به امامان

آیت الله فاطمی نیا هم با انتشار یک فایل صوتی می گوید: طب اسلامی وجود ندارد. بعضی از روایات که در باره مصرف برخی خوراکی هاست اولا اقلیمی بوده و در برخی شرایط خاص توصیه شده و برخی هم ساخته و پرداخته است و مبنای دقیق ندارد. مثلا رساله ذهبیه را که ساخته و پرداخته ذهن یک نفر است را به امام رضا (ع) نسبت می دهند که برای مامون توصیه های پزشکی کرده است که کلا دروغ است و نباید  هر روایتی را به عنوان طب اسلامی به امامان نسبت داد و آنها را باور کرد. 
وی می افزاید: من خوشحال شدم که هفته گذشته  در خبرها شنیدم معاون وزیر بهداشت صراحتا اعلام کرده ما چیزی به نام طب اسلامی نداریم. انشالله در این باره مقالهای خواهم نوشت که چرا هر روایتی را به نام طب اسلامی نباید پذیرفت.

احادیثی که اصالت ندارند

«اصالت احادیثی که مروجان طب اسلامی به کار می‌برند، زیر سوال است.» این را یک متخصص طب سنتی و عضو هیات علمی دانشگاه علوم پزشکی کاشان به سلامت آنلاین می‌گوید.

 دکتر مهدی برهانی  در تشریح جزئیات و سازوکار طب اسلامی می‌گوید: «نحوه فعالیت طب اسلامی این است که مثلا در حدیث آمده که بادمجان سودا زدا است، بنابراین کسانی که مشکل عصبی دارند، بادمجان بیشتر بخورند. یا مثلا آنهایی که رنگ پوستشان به سمت تیرگی رفته، بادمجان بیشتری بخورند. این اواخر هم کار کشیده بود به حدیث نجس بودن آهن. یعنی می‌گفتند که آهن نجس است، چون هنگام ادای نماز باید شمشیرهای آهنی را از بدن جدا کرد. در حالی که ما کتب طبی غنی در مورد طب ایرانی داریم که اطلاعات آن نیز بی نهایت کامل است.»

وی معتقد است که استنادی برای این احادیث موجود نیست. درواقع احادیث اگر هم جعل شدند، در زمان‌های قدیم که انتشارات وجود نداشت و احادیث دهان به دهان نقل می‌شد، جعل شدند. برهانی مثال می‌زند: «مثلا حدیث پیاز را در تاریخ در نظر بگیرید. در دوران عمر و عثمان گفته می‌شد که اگر هر کس از مدینه یک پیاز به مکه ببرد، یک درخت در بهشت برای او کاشته می‌شود و کسانی می‌گفتند که ما این حدیث را از رسول‌الله شنیدیم. حال اینکه این حدیث، جعلی است و مروجان این حدیث چه اهدافی را در سر داشتند، ما نمی‌دانیم.»

سوء استفاده از باورهای مذهبی مردم

این عضو هیات علمی دانشگاه علوم پزشکی کاشان با بیان اینکه مبلغان طب اسلامی، از باورهای مذهبی مردم سوء استفاده می کنند، می‌گوید: «مردمی که با نیت خیر به دنبال انجام کار ثواب هستند و به حدیث ائمه نیز اعتقاد دارند، تصور می‌کنند که این احادیث کاربردی است و به کار بستن آنها ثواب هم دارد. لذا بیشتر راغب می‌شوند که طب اسلامی را به کار برند. آقایانی هم که صحبت از طب اسلامی می‌کنند، اصلا طب سنتی ایران را نمی‌شناسند. آنچه در کتب طب سنتی ایران وجود دارد را نمی‌دانند و با فرایند آغاز و بسط طب سنتی در ایران آشنایی ندارند.»

برهانی ادامه می‌دهد: «مروجان طب اسلامی از آنجا که به دنبال یک میان‌بر برای درمان‌های کلی می‌گردند، این طور وانمود می‌کنند که راه‌حل درمانی در احادیث گنجانده شده است. درحالی که طبق تحقیقات چند ساله‌ای که انجمن علمی طب سنتی و دفتر طب سنتی وزارت بهداشت انجام داده‌ و نتایج آن را نیز در کنگره‌های مختلف ارائه داده‌اند، اصالت این احادیث زیر سوال است و با طب سنتی ایران و آنچه در کتبی مانند ابن سینا ذکر شده منافات دارد. لذا عمل کردن به چیزی که هم از نظر علمی و هم استناد حدیثی زیر سوال می‌رود، عاقلانه نیست.»

آنطور که عضو هیات علمی دانشگاه علوم پزشکی کاشان می‌گوید، اصطلاح طب اسلامی همین اواخر و توسط چند نفر معدود که ابتدا مدعی طب سنتی بودند و به تدریج نام آن را طب اسلامی گذاشتند، باب شده است. از نظر دکتر مهدی برهانی این افراد با زیرکی از اعتقادات مردم سوء‌استفاده کرده و در برهه‌ای از زمان فریاد وا اسلاما سر دادند. کمااینکه ما هیچ استناد تاریخی دقیقی از این که فرضا حضرت امام زین‌العابدین (ع) که در صحرای کربلا بیمار بودند، تجویزی از خود یا نزدیکان معصومشان ارائه داده باشند، نداریم. در حالی که تمام حوادث و وقایع روز کربلا با جزئیات دقیق در کتب اسلامی ذکر شده است.

 وی ادامه می‌دهد: «همچنین از روز نوزدهم ماه مبارک رمضان که حضرت علی (ع) ضربت خوردند تا روز شهادت ایشان، ما هیچ‌گونه حدیث تجویزی نه از خود ایشان داریم، نه از امام حسن (ع) و نه امام حسین (ع). بلکه آنها از یک پزشک یهودی برای ویزیت و تشخیص اثرگذاری ضربه، کمک گرفتند.

این متخصص طب سنتی معتقد است که بازار حدیث‌سازی از بعد از حکومت عباسیان شروع شده و در زمان هارون، مامون و خلفای عباسی به اوج خود رسیده است.

وی با اشاره به اینکه از نظر کتب طب سنتی ایران، بحث حجامت کردن دارای نکته‌سنجی‌های بسیار زیادی است، تصریح می‌کند: «در این کتب، شرایط متعددی برای کسی که حتی قصد زالو انداختن دارد، ذکر شده است. اما آنچه که امروز می‌بینیم این است که برخی افراد حتی همکاران پزشک بدون توجه به شرایط، بی محابا حجامت می‌کنند. آنها با این کار شرایط طب سنتی را هم زیر سوال می‌برند.»

برهانی حجامت را مصداق یکی از روش‌های طب اسلامی می‌داند که بسیاری از مردم معتقدند انجام دادن آن ثواب دارد. وی خاطرنشان می‌کند: «بحث طب اسلامی و عمل به احادیث و روایات طبی تا آنجا که جای پیشگیری دارد قابل قبول است. اما وقتی بحث درمان پیش می‌آید، شرایط عوض می‌شود. مثلا ما در حدیث داریم تا زمانی که به طور کامل سیر نشده‌اید، دست از غذا خوردن بکشید. این مساله با اصول علمی طب سنتی کاملا سنخیت دارد و یک دستور پیشگیری بسیار عالی است. یا اینکه مثلا غذا را خوب بجوید که این هم یک دستور علمی اسلامی است. اما بحث پیشگیری با بحث درمان متفاوت است. حجامت خیلی این روزها باب شده است و هنوز دولت برای جلوگیری از آن ورود نکرده است. این عمل هیچ اثری در پیشگیری ندارد، در مزاج‌های سرد عارضه شدید باقی می‌گذارد، به هیچ وجه تایید شده ائمه نبوده و در خیلی از موارد، کاربردی نیست.»

وی در توضیح ریشه‌های تاریخی حجامت می‌گوید: «حجامت از نظر تاریخی در دوران حسین‌قلی خان شروع و در شرایط اجتماعی نا به سامان دوران قاجار به اوج خود رسیده بود. مردمی که در فقر به سر می بردند، به این عمل متوسل می‌شدند، اما در دوران شکوفایی ایران در دوران صفویه و ... در کتب تاریخی و پزشکی بحثی از اینکه کسی حجامت انجام دهد نیست.»

 ریشه مشکل کجاست؟

اما سوالی که پیش می‌آید این است که چه عاملی فضا را برای فعالیت سودجویان طب اسلامی فراهم کرده است. کمااینکه چه بخواهیم و چه نخواهیم، امروز مردم اقبال روز افزونی را نسبت به این نوع از طب از خود نشان می‌دهند.

برهانی علت اصلی را در زیاد بودن تعداد بیماران می‌داند و تصریح می‌کند: «در حال حاضر اصول اولیه حفظ سلامتی را رعایت نمی‌کنیم و به همین دلیل بیماران زیادی داریم. در صورتی که زمانی یک حکیم برای یک شهر کافی بود. در گذشته مواد غذایی به اندازه امروز در دسترس نبود، اما امروز در هر خیابان و کوچه، چندین فروشگاه فست فود وجود دارد. مردم ما به دلیل رعایت نکردن اصول زندگی سالم بیماری‌های زیادی دارند و این فرصتی برای سودجویان فراهم می‌کند که به هر حربه‌ای دست بزنند.»

وی در پایان می‌گوید: «ما باید به مردم، روحانیون، پزشکان و ... یادآوری کنیم که در مقابل کاری که انجام می‌دهند، مسئولیت شرعی دارند. این مساله متاسفانه گاهی فراموش شده است. تجویز کننده دارو در طب اسلامی، شرعا ضامن بیمار است و باید به این فکر کند که ممکن است بیمار را از کل مجموعه طب سنتی ناامید کند، اما صرفا به دلیل منفعت جویی خودش به منافع بیمار نگاه نمی کند.»

شخص پیامبر هم به پزشک مراجعه می‌کردند

دانشیار بورد تخصصی روانپزشکی و عضو هیات علمی مرکز تحقیقات سنجش سلامت نیز در این خصوص به نظریه پژوهشگران دینی اشاره و تصریح می‌کند: «طبق نظر پژوهشگران دینی زمانی که افراد به منظور دریافت نسخه درمان به پیامبر اکرم (ص) مراجعه می‌کردند، ایشان آنها را توصیه به مراجعه به پزشک می‌کردند و می‌فرمودند که خود من هم زمانی که بیمار شوم به پزشک مراجعه می‌کنم. این نکته برای ما حامل این پیام است که چنین شیوه‌های ارائه شده از سوی مدعیان طب اسلامی درست نیست.»

دکتر سپیده امیدواری در گفت‌وگو با سلامت آنلاین با اشاره به اینکه اساس طب اسلامی بر این است که راه‌حل علاج مشکلات طبی در روایات و احادیث آمده است، می‌گوید: «پژوهشگران دینی که در مورد احادیث و روایات، بررسی‌های علمی انجام داده‌اند به ما این پیام را می‌دهند که بسیاری از احادیث و روایاتی که به ما رسیده، متاسفانه جعلی هستند. حضرت‌علی (ع) نیز در یکی از خطبه‌های نهج‌البلاغه می‌فرمایند که حتی در زمان حیات پیامبر نیز جعل حدیث با نام ایشان صورت می‌گرفت. تا جایی که روزی پیامبر به مردم اعتراض کردند که چقدر به من دروغ می‌بندید؟»

وی ادامه می‌دهد: «حضرت علی (ع) احادیث جعلی منسوب به پیامبر را به چند دسته تقسیم‌بندی می‌کنند. برخی احادیث جعلی هستند و ناقلان آن احادیث هم نسبت به جعلی بودن آنها علم دارند. دسته دیگر روایاتی هستند که از سوی افرادی که اطلاعی از جعلی بودن ندارند، نقل شده است و دسته سوم آن احادیثی است که ممکن است واقعا از پیامبر شنیده شده باشند، اما در هنگام نقل دچار اشتباه و نقصان می‌شوند.»

امیدواری می‌افزاید: «برخی احادیث نیز وجود دارد که از سوی پیامبر اما در موقعیت های خاص گفته‌ شده‌اند و ما نباید تصور کنیم که لزوما برای همه زمان‌ها و مکان‌ها کاربرد دارند. گاهی هم برخی اشخاص صرفا قصد گردآوری احادیث را داشته‌اند و خود آنها هم ادعا نکرده‌اند که لزوما همه این احادیث صحیح است. بنابراین اینکه بخواهیم از روایات و احادیث استفاده و به سلامت مردم آسیب برسانیم به هیچ عنوان صحیح نیست و با نص قرآن و اسلام منافات دارد. چراکه کسی حق ندارد به جان کسی آسیب برساند. کمااینکه آسیب زدن به جان انسان به مثابه آسیب زدن به کل انسان‌های روی کره زمین است.»

وی در پایان می‌گوید: «در پزشکی اصلی وجود دارد که می‌گوید قبل از هرچیز به بیمار آسیب نزن، در مرحله بعد اگر توانستی او را درمان کن. بنابراین درمان مردم با طب اسلامی و درواقع بر اساس متونی که از اساس صحت آنها مورد تایید نیست، به بازیچه گرفتن، سلامت مردم است.» (سلامت آنلاین/محسن طاهرمیرزایی)

نظرات

  • محمد ۱۳۹۶/۰۹/۱۱ - ۱۰:۴۴
    5 0
    سلام کسانی که مدعی هستند طب اسلامی وجود ندارد یک سری به نتایج درمانی طب اسلامی بزنند !
  • حسن بیدار ۱۳۹۶/۰۹/۲۵ - ۱۳:۴۸
    4 0
    سلام. غالب افراد فقط حرف میزنند، اما نمی‌توانند تشخیص دهند که کدام علمِ طب قابلیت درمان دارد! آیا طب مدرن توانسته تمام بیماریها را درمان کند؟ پس چرا هر روز بیماری جدیدی بوجود می‌آید؟ چرا مسئولین مملکتی، بانی و باعث بیماریهای جدید هستند؟ مثل واردات روغن پالم و محصولات تراریخته. طب اسلامی و سنتی هم تاثیر سریعی در درمان نداشته‌اند. اصلا پیشرفتی در طول تاریخ نداشته‌اند! سوال آخر، چرا از طب اسلامی و سنتی در جهت تشخیص بیماریها و درمان آنها و تحقیق و پژوهش در این خصوص حمایت درستی صورت نمی‌گیره!؟ چون لابی گری و رانت خواری و آقازاده ها و عدم دلسوزی و زیاده طلبی ها نمیگذارد!

ارسال نظر

شما در حال ارسال پاسخ به نظر « » می‌باشید.