سه‌شنبه ۲۵ مهر ۱۳۹۶ - ۱۳:۵۲

مدیران ارشد وزارت بهداشت در نشست خبری تاکید کردند:

پیشگیری از اختلالات روانی، مهمتر از درمان

نشست خبری هفته سلامت روان

سلامت آنلاین- به مناسبت هفته سلامت روان که از ۲۴ مهرماه تا ۳۰ مهر ادامه دارد، دکتر علیرضا رئیسی، معاون بهداشت و دکتر احمد حاجبی مدیر کل دفتر سلامت روان، اجتماعی و اعتیاد در نشست خبری حضور پیدا کردند و در خصوص سلامت روان و مباحث مرتبط با آن مطالبی مطرح کردند.

دکتر علیرضا رئیسی با بیان این مطلب که ۳۸ درصد افراد بالای ۱۵ سال شاغل هستند، افزود:  بر اساس بررسی های صورت گرفته در دنیا، ۱۰ درصد افراد شاغل مبتلا به افسردگی  هستند که آسیب های متعدد اقتصادی و اجتماعی به جامعه وارد می کند، در صورتی که اگر شاخص های سلامت در محیط کار پیاده شود، قطعا تاثیر مهمی در خروجی و بهره وری افراد به همراه خواهد داشت.

 وی با اشاره به این که برخی مشاغل استرس زا و همچنین شب کاری سلامت روان را تحت تاثیر قرار می دهد به برخی فاکتورهای حفظ سلامت روان در محیط کار اظهار کرد: شادابی محیط کار، میزان سر و صدای موجود در محیط کار، نحوه ارتباط مدیر با کارمند، کارکنان با کارکنان خود، امنیت شغلی، میزان حقوق، و در نهایت ارتقای شغلی تاثیر مهمی در سلامت روان افراد ایفا می کند.

معاون بهداشت وزارت بهداشت در مورد مهمترین برنامه های وزارت بهداشت در حوزه کار اظهار کرد: یکی از اقداماتی که در این زمینه انجام شده است و همچنان نیز ادامه دارد، آموزش ۱۳۰۰ بهداشت یار در حوزه غربالگری است که عمده فعالیت آن ها در بخش شناسایی و ارجاع افراد دارای اختلالات روانی به روانپزشک و توانمند سازی آنان است که البته در گذشته آمار بهداشت یاران ۳۰۰ نفر بود که پس از طرح تحول سلامت هزار نفر دیگر به تعداد آن ها افزوده شده است.

رئیسی بیان کرد: البته پروژه مشترکی نیز با وزارت تعاون در زمینه پیشگیری از گرایش به اعتیاد و همچنین درمان اختلالات روانشناختی ناشی از اعتیاد داریم و مقرر است همان ۱۳۰۰ نفر بهداشت یار، کار شناسایی، درمان، آموزش مهارت های زندگی، فرزند آوری و خودمراقبتی را انجام دهند.

این مقام مسئول وزارت بهداشت با تاکید بر این که مهمترین استراتژی وزارت بهداشت توانمند سازی است، بیان کرد: در اثر توانمند سازی، فرد  قادر خواهد بود در شرایط و حالات مختلف، به عنوان فرزند یا همسر کیفیت زندگی و رفتاری خود را حفظ کند.

در ادامه نشست دکتر احمد حاجبی، مدیر کل سلامت روانی اجتماعی و اعتیاد بحث در مورد هفته سلامت روان را با بیان این که همواره سعی کرده ایم سیاست های مرتبط با سلامت روان را همگام با دنیا پیش ببریم، آغاز کرد و افزود: این مساله به قدری حائز اهمیت است که موسسات مرتبط با کار، توجه ویژه ای به این امر دارند.

وی بیان کرد: ارتباط مستقیمی بین سلامت روان و افزایش بهره وری و در پی آن رضایتمندی شغلی وجود دارد و هر چه رضایتمندی شغلی بیشتر باشد به همان میزان راندمان کار افزایش پیدا خواهد کرد.  

در ادامه بحث رضایتمندی شغلی، دکتر رئیسی در پاسخ به سوال یکی از خبرنگاران مبنی بر این که آیا آماری از رضایتمندی شغلی در ایران وجود دارد یا خیر، اظهار کرد: در سال ۱۳۹۰ پیمایشی در سطح کشور انجام شد و متوجه شدیم  ۲۳/۶ درصد افراد دچار نوعی از اختلالات روانشناختی هستند که افسردگی با حدود ۶۰ درصد، بیشترین آمار اختلالات روانی را به خود اختصاص داده بود. 

وی ادامه داد: ۱۰ تا ۱۲ درصد افراد بالای ۱۵ سالی که در محیط کار حضور دارند،  مبتلا به افسردگی هستند که البته تفاوت فاحشی با آمارهای جهانی ندارد، در حالی که این رقم در برخی کشورها مثل آمریکا ۲۶/۳ درصد است.

رئیسی در ادامه صبحت های حاجبی گفت: زمانی که از سلامت روان در محیط کار صحبت می کنیم، با توجه به این که تمام افراد دچار مشکل امنیت شغلی نیستند و حتی ممکن است در شرایط بسیار ایده آلی فعالیت کنند،  نمی توان آمار مشخصی در مورد این که چند درصد افراد از سلامت روان در محیط کار محروم هستند، ارائه کرد. از سوی دیگر اگر دقت کنیم می بینیم که میزان افسردگی در افراد بیکار، طلاق گرفته ها، مجردها و همچنین شهرنشینان بیشتر و۲۳/۶ درصد است که البته این عدد نسبی است. 

حاجبی همچنین به وجود مرکز سلامت محیط کار در وزارت بهداشت اشاره کرد و گفت:  من همیشه به قدرت و نفوذ افرادی که در این بخش هستند، حسد می ورزم، زیرا قدرت و نفوذ این دوستان به قدری زیاد است که قابل مقایسه با بخش های دیگر وزارت بهداشت نیست و گاهی حتی در قد و قواره ضابط قضایی اعمال نظر می کنند، چرا که پشتوانه قانونی دارند و به راحتی از مکان های مورد نظر خود بازدید کرده و در صورتی که با استانداردهای بهداشتتی مغایرت داشته باشند، پلمپ می کنند.

وی در پاسخ به سوال یکی از خبرنگاران مبنی بر این که چه میزان آزار و اذیت جنسی در محیط های کاری وجود دارد، بیان کرد: تحقیق و آمار مشخصی در این زمینه وجود ندارد.

رئیسی در تکمیل پاسخ حاجبی ادامه داد: چنین مسائلی معمولا به مراجع قضایی اعلام می شود تا اقدامات بعدی صورت گیرد. 

حاجبی همچنین در مورد استانداردهای محیط کار از نظر سلامت روانی گفت: مهمترین نکته این است که بتوانیم خدمات خود را ارائه کنیم. برای حفظ سلامت دو رویکرد داریم که اولین آن حفظ سلامت و پیشگیری است تا میزان مشکلات روانشناختی کاهش پیدا کند. همانطور که اشاره شد، یکی از مهمترین اقداماتی که می توان در همین راستا انجام داد تمرکز  بر توانمندی سازی و آموزش مهارت هاست. اگر به افراد آموزش دهیم که بتوانند استرس خود را کنترل کنند، توانمند نیز خواهند شد.

رئیسی در تکمیل صحبت های حاجبی گفت: این که فرد در چه محیطی قرار دارد و چطور می تواند با مشکلات خود مبارزه می کند، نوعی استاندارد است، اما اگر دنبال شاخص هستیم، سوالات مختلفی مطرح می شود. این که پس از ارائه آموزش های لازم، چند درصد توانمند شده اند یا میزان افسردگی شان کاهش پیدا کرده است؟ بنابراین  از شکل و ظاهر محیط فیزیکی تا سلامت روان کارفرما همگی به نوعی در سلامت روان موثر هستند و هر کسی هر کاری انجام می دهد، خروجی اش باید توانمند سازی باشد که باید روی آن کار کرد و با حذف عوامل مداخله گر استرس زا و آموزش افراد می توان بحث توانمند سازی را عملیاتی کرد.

در ادامه نشست، حاجبی به پاسخ به سوال یکی از خبرنگاران در مورد این که افراد مبتلا به اختلالات روانی به دلیل هزینه های بالای روانپزشکی و روانشناسی از درمان خودداری می کنند، واکنش نشان داد و گفت: آیا می توانید آماری در این زمین ارائه دهید؟ اما من می توانم آمار مستدلی ارائه دهم. ۶۷ درصد کسانی که در کشور ما بیمارند و خدمت دریافت نمی کنند هرگز نمی گویند پول نداریم یا بیمه نداریم  و خدمت نمی گیریم. اغلب آن ها این نکته را بیان می کنند که به روانپزشک و روانشناس مراجعه نکردیم، زیرا فکر می کردیم بیماری مان خود به خود بهبود پیدا می کند که طرح چنین صحبت هایی از سویی مردم نشاندهنده ضعف در آموزش است، اما در عین حال اعتقاد دارم بیمه ها باید در پوشش هزینه های روانشناسی و روانپزشکی پیشقدم شوند. 

رئیسی در تکمیل صحبت های حاجبی خاطر نشان کرد: در همین راستا همان طور که اشاره کردم،  ۱۳۰۰ کارشناس بهداشت روان اضافه کرده ایم که در خط اول پیشگیری از اختلالا روانی خدمات رایگان ارائه می کنند  که البته قبول دارم این تعداد برای جمعیت کشوری بسیار کم است.

وی با بیان این که با شروع طرح تحول  سلامت دو اتفاق مهم رخ داد، ادامه داد: حدود ۴۰ درصد تخت روانپزشکی به تخت های موجود اضافه شد، در حالی که در گذشته با کمبودهای بسیار عمده ای در این زمینه مواجه بودیم و ضمن این که تعداد دستگاه های درمان شوک برای سلامت روان( بیماران مبتلا به اختلالات روانی) به شش برابر افزایش پیدا کرد.

معاون بهداشت وزارت بهداشت در پاسخ به سوال خبرنگار سلامت آنلاین مبنی بر این که وزارت بهداشت برای بیماران مبتلا به اسکیزوفرنی که با انگ خوردن در جامعه مواجه هستند و با معضلات زیادی در پیدا کردن شغل مواجه هستند چه برنامه ای دارد اظهار کرد: به نکته بسیار مهمی اشاره کردید. این نکته در مورد افراد معتاد نیز صدق می کند. یک فرد معتاد با مشکلات بسیار زیاد اعتیادش را ترک می کند، اما زمانی که می خواهد کار پیدا کند، کمترکارفرمایی وجود دارد که به این فرد معتاد اعتماد کند. یکی از مهمترین معضلاتی که افراد معتاد را تهدید می کند، گرایش به انجام رفتارهای پرخطر در نتیجه بیکاری است و بیماران مبتلا به اسکیزوفرنی نیز درگیر انزوا و تنهایی می شوند.

وی ادامه داد: در دنیا محیط هایی برای بهبود شرایط زندگی بیماران مبتلا به اختلالات روانی  فراهم شده است، اما وزارت بهداشت نمی تواند برای این افراد شغل پیدا کند و به همین دلیل ادارات و وزارتخانه های مربوطه باید وارد عمل شوند. 

مدیر کل دفتر سلامت روان اجتماعی و اعتیاد وزارت بهداشت در ادامه نشست به وظیفه حمایتی وزارت بهداشت اشاره کرد و گفت:هر دستگاهی بودجه خاص خود را دارد و هر دستگاهی که به حمایت فنی نیاز داشته باشد، به طور قطع وارد عمل می شویم چرا که وظیفه وزارت بهداشت حمایت فنی است، اما نمی توانیم روانشناس و روانپزشک در اختیار نهادها قرار دهیم و بهتر است در این خصوص تفکیک رسالت صورت گیرد. 

حاجبی در ادامه نشست با ابراز تاسف از برخی نامهربانی ها در خصوص بیماران مبتلا به اختلالات روانی انتقاد کرد و افزود: : همواره و در طول تاریخ برخوردهای نامتعادل و غیر اخلاقی با افرادی که دارای مشکلات روان بودند، صورت گرفته و اصطلاحات ناشایسته ای همچون دیوانه در مورد آن ها به کار برده شده است.

 با گذشت سالیان متمادی از آن دوران، متاسفانه هنوز، هم در دنیا هنوز این رفتارهای ناپسند از سوی عده ای وجود دارد و به بیماران دچار اختلالات روانی انگ جن زده می زنند.  تا چه زمانی فردی که به خواستگاری دختری می رود، آن دختر باید عضوی از خانواده اش را که مشکل روانی دارد، پنهان کند؟ تا چه زمانی خانمی که داروی ضد افسردگی فلوکستین مصرف می کند، بیاید و پاکت دارو را توی صورت پزشک بزند و بگوید دیگر دارو نمی خورم، زیرا در اولین دعوا شوهرم می گوید برو قرص هایت را بخور دیوانه .

وی تصریح کرد: از اصحاب رسانه می خواهیم که در این راستا به مردم کمک کنند تا سلامت روان آن ها افزایش پیدا کند.

مدیر کل دفتر سلامت روان اجتماعی و اعتیاد وزارت بهداشت همچنین در ادامه با بیان این که دانش آموزان نیز یکی از گروه هایی هستند که باید سلامت روان شان تامین شود، خاطرنشان کرد: آموزش و پرورش هم نیز باید در همین راستا حرکت کند که خوشبختانه این اتفاق افتاده و وزارت بهداشت حمایت های فنی لازم را با ورود پروژه «نماد» که  کارش شناسایی مشکلات اختلالات روانی است به عمل خواهد آورد.  

در پایان این نشست خبری، معاون بهداشت وزارت بهداشت با اشاره به این که متاسفانه بیمارانی که مشکلات روانی شدید دارند، اصلا بیماری خود را قبول ندارند، تصریح کرد: در حوزه بیماری روانی، مهمترین اقدامی که باید انجام داد، پیشگیری است و به همین دلیل کاری که بهداشت یاران در غربالگری بیماری در کارخانجات صنعتی و سایر مکان ها، انجام می دهند بسیار مهمتر از کاری است که روانپزشک انجام می دهد.

ارسال نظر

شما در حال ارسال پاسخ به نظر « » می‌باشید.