سه‌شنبه ۷ اردیبهشت ۱۳۹۵ - ۱۱:۰۹

گزارش سلامت آنلاین از ربات های پرنده در حوزه سلامت

پهپادها، دستیار پزشکان می شوند

کراپ‌شده - پهپاد پزشکی بالگرد امدادی

سلامت آنلاین- امروزه هرجا که حضور انسان با مشکل، مانع یا مخاطره ای مواجه باشد، بهترین گزینه، به کارگیری وسایل بدون سرنشین است؛وسایلی که انواع مختلفی دارند ولی مشهورترین نمونه آنها، هواپیماها و بالگردهایی هستند که با نظارت کاربر زمینی یا به صورت خودکار از نقطه ای به نقطه دیگر پرواز کرده و ماموریت خود را به سرانجام می رسانند.

کاربرد پهپادها تا چند سال پیش محدود به اقدامات نظامی و تجسسی بود ولی اکنون از این وسایل با هدف ارسال کمک های بشردوستانه و دارو به نقاط حادثه دیده و دوردست استفاده می شود. به رغم پیشرفت های بسیار، تلاش برای کاربردی ساختن این ماشین های هوشمند همچنان ادامه دارد.

باور این موضوع که هواپیماهای بدون سرنشین در سال های اخیر جان صدها انسان را در حوادث و مخاطرات گوناگون نجات داده اند قدری دشوار است. ملموس ترین سند به شیوع ویروس ابولا در مناطقی از قاره آفریقا بازمی گردد، روستاهایی که مایل ها از مراکز بهداشتی و درمانی فاصله داشتند و مردم به دلیل فقر شدید ناچار بودند با مخاطرات هولناک این بیماری کنار بیایند.

گروه بزرگی از دانشمندان و محققان بین المللی در جریان پروژه ای داوطلبانه دست بکار شدند و برای نفوذ به عمق مناطق درگیر ابولا پهپادها را به خدمت گرفتند؛ هدف، نظارت دقیق بر عملیات گروه­ های امدادی حاضر در نقاط بحران زده، رصد روستاهای دور از دسترس، انتقال سریع نمونه­ های مشکوک به آزمایشگاه ها و مهم تر از همه توزیع دارو و ملزومات سبک درمانی بود.

رابین مورفی، پژوهشگر موسسه سانفورد طی مقاله ای در روزنامه دیلی میل به تشریح ماموریت پهپادها علیه ابولا پرداخت و اشاره کرد: «آنها صرفا هواپیماهای کنترل از راه دور نیستند بلکه ربات های پرنده ای هستند که از پزشکان برای تامین و تفسیر اهداف تحقیقاتی حمایت کرده و گاهی به عنوان انتقال دهنده ملزومات دارویی و مواد ضدعفونی در نقاط پرخطر ظاهر می شدند.»

او معتقد است به کارگیری پهپادها در همه ابعاد زندگی امری دشوار است ولی می­ توان به این وسایل در راستای اهداف جهانی بهداشت و درمان اعتماد کرد.

 

بیماران قلبی و مغزی زنده می مانند

از ابتدای سال ۲۰۱۵ تاثیرگذاری پهپادهای هوشمند به عنوان ابزارهای واکنش سریع در فرایندهای بهداشتی و درمانی مورد توجه قرار گرفت و برخی کشورها آنها را برای انتقال دارو یا تجهیزات پزشکی تا شعاع ۱۰۰کیلومتری بکار گرفتند.

محققان دانشگاه صنعتی دلفت هلند موفق شدند با کمک پهپاد شش ملخه دستگاه ECG و شوک الکتریکی را به موقعیت بیمار درگیر با حمله قلبی ارسال کنند. آلن مون، مجری این پروژه تحقیقاتی می گوید: «کمتر از سه دقیقه فرصت داشتیم دستگاه را ۱۲کیلومتر مربع حمل کرده و بیمار را از مرگ نجات دهیم. اگر قرار بود این ماموریت به آمبولانس سپرده شود به طور میانگین ۱۰ دقیقه زمان می برد و بیمار ۸۰درصد شانس زندگی خود را از دست می داد. پهپادها در مواقع اضطراری و به خصوص برای کاهش مرگ و میر بیماران قلبی و مغزی سریع ترین پاسخ را می دهد.»  

هم اینک نمونه های متعددی از پهپادهای خدمات پزشکی در سراسر جهان سرگرم انجام ماموریت های متفاوتی هستند؛ برخی جعبه کمک های اولیه حمل می کنند و بعضی محموله انسولین و ماسک اکسیژن دارند.

دانشگاه نوادا نیز تابستان گذشته بخش ویژه پهپادهای پزشکی خود را راه اندازی کرد و موفق شد در ۱۷ژوئیه، گواهینامه سازمان هوانوری آمریکا را برای پهپادی موسوم به «هگزاکوپتر» دریافت کند. این وسیله از دید سازندگانش نجات بخش نامیده شده و قادر است در شعاع ۱۶کیلومتری از پایگاه اصلی خود داروهای مهم را به کلینیک های پزشکی انتقال دهد.

نکته جالب دیگر اینکه دولت روآندا در مرکز آفریقا روی پهپادها به عنوان وسایل هوایی قابل اعتماد حساب ویژه ای باز کرده و از آنها برای حمل نمونه­ های خون، غذا و دارو به بیمارستان ها و مراکز درمانی شرق آفریقا استفاده می کند.

مقامات دولتی روآندا بر این باورند که پهپادها برای ارتقای بهداشت و درمان این کشور فقیر آفریقایی بسیار موثرند و سرعت انجام آزمایش های تشخیص ایدز، سل و مالاریا را بهبود می بخشند. اکنون در روآندا ۱۵هواپیمای بدون سرنشین، ۲۱ درمانگاه کشور را پشتیبانی می کنند.

 

 نیاز حیاتی ایران به پهپادهای پزشکی

به کارگیری پهپادها در کشور ما سابقه ای ۴۰ساله دارد و طی این مدت تحولات شگرفی در حوزه پهپادهای غیرنظامی به ویژه نمونه های مستعد برای انجام ماموریت های امدادی و درمانی اتفاق افتاده است با این وجود ضرورت بکارگیری آنها همچنان احساس می شود.

رئیس جمعیت هلال احمر سال گذشته در نشست شورای معاونان سازمان امداد و نجات بر قابلیت هواپیماهای بدون سرنشین در صحنه حوادث و مخاطرات کشور تاکید کرد. دکتر سید امیرمحسن ضیائی در گفت و گو با ایسنا یادآور شده بود: «مدیریت مبتنی بر دانش موجب تقویت و بهبود سرعت امدادرسانی می شود؛ از این رو پهپادها در عملیات های امداد و نجات تاثیرگذارند و در اقدامات واکنشی تسریع ایجاد می کنند.»

علاوه بر هلال احمر اورژانس، آتش نشانی، سازمان مدیریت بحران، بیمارستان ها و آزمایشگاه ها در زمزه مشتریان هدف پهپادهای امداد و فوریت های پزشکی قرار دارند. اردشیر پارسافر، کارشناس سامانه های هوایی به سلامت آنلاین می گوید: «کشور ظرفیت بالایی برای طراحی و ساخت پهپادهای بومی امدادی و پزشکی دارد و تاکنون نمونه های موفقی از آن طی همکاری نزدیک دانشگاه ها با مراکز صنعتی ساخته شده است. بدون شک باتوجه به وسعت بالای کشورمان، همچنین راه های صعب العبور و نقاط دور از دسترسی این پرنده ها کاربردهای گوناگونی یافته و در ارتقای کمی و کیفی سرانه های سلامت نقش دارند.»

به گفته این کارشناس خرید پهپادهای تخصصی مرتبط با نیازهای حوزه سلامت، بین ۱۵ تا ۴۰ هزار دلار ارزبری دارد که با بکارگیری تولیدات داخلی قیمت تمام شده هر فروند پهپاد حداقل به یک چهارم نمونه های وارداتی کاهش می یابد.

تدوین نظام نامه بهره برداری از پهپادهای پزشکی فرصتی خوبی است برای آنکه نام جمهوری اسلامی ایران در بین کشورهای سازنده این نوع از پرنده های بدون سرنشین ثبت و شرایط کافی برای صادرات محصولات پهپادی حوزه بهداشت و درمان به دیگر نقاط جهان فراهم شود. (سلامت آنلاین/ محمدجواد نعمتی)

نظرات

  • غلام نژاد ۱۳۹۵/۰۲/۱۸ - ۰۲:۱۹
    1 0
    اگه این هواپیماها بیان زحمت اورژانسم کم میشه.

ارسال نظر

شما در حال ارسال پاسخ به نظر « » می‌باشید.