دوشنبه ۱ شهریور ۱۳۹۵ - ۱۳:۳۹

طرح تحول سلامت؛ سرمایه ای اجتماعی

مریم غفاری/ روزنامه نگار

کراپ‌شده - مریم غفاری


دولت یازدهم، و به ویژه وزارت بهداشت و درمان و آموزش پزشکی نمی توانست نسبت به آثار انسانی همه آنچه از تحریم ها، ناکارآمدی ها و کمبودها برجای مانده بود، بی تفاوت باشد. بی طرفی نسبت به فرآیند و نتیجه نظام سلامت بر اساس سازوکارهای نظام عرضه و تقاضا و کالا محوری به جای عدالت محوری، می توانست میراث برجای مانده را بر جامعه و نظام اسلامی آوار کند.
از یک طرف با عمق فاجعه ناشی از نابسامانی های حوزه دارو و درمان در گذشته، حاشینه نشینی ۲۵ درصد جمعیت شهری (۱۰ میلیون و ۲۰۰ هزار نفر) و درگیری  ۱۸ میلیون نفر با آسیب‌های اجتماعی از جمله طلاق، اعتیاد و ... به درستی آگاه بودیم و از طرف دیگر با تدوین اهداف مرحله ای باید ابتدا به موضوع درمان این تعداد، با وجود آگاهی تمام از ضرورت تدوین طرح ها مبتنی بر پیشگیری در نظام سلامت اقدام می کردیم.
یک ارزیابی دقیق از سوی متخصصان امکان سنجی، افق نوینی را آشکار ساخت مبنی بر این که در حوزه تخصصی، جامعه پزشکی ایران به عنوان یکی از ارکان نظام سلامت و سرمایه های ملی، در مقایسه با اشکال مشابه آن در کشورهای توسعه یافته بسیار پیشرفته بوده و از نظر تخصصی از آنان اگر برتر نباشد به طور قطع پایین تر نیست و می تواند با  اجرای برنامه توریسم پزشکی، نقش رقابتی جهانی و منطقه ای تعیین کننده ایفا کند؛ تا جایی که کیفیت خدمات آن قادر است به روابط و مناسبات نظام شهروند ملی و شهروند جهانی پاسخگو بوده و علاوه بر تامین اشتغال در این حوزه، راه را بر توسعه پایدار بیش از گذشته بازکند.
چنین چشم اندازی از طب ایرانی و اسلامی که زمانی به مدت ۸۰۰ سال طلایه دار طب جهان بوده ، یادآور بازگشت به دوران طلایی گذشته است که آن را از خاطره ای صرفا نوستالژیک و حسرت زا خارج کرده و به عینیت و واقعیت کنونی جهان امروز در ایران، منطقه و جهان تبدیل کرده است. از این رو شاید اگر زمانی در سرسرای دانشکده پزشکی پاریس که بزرگترین دانشکده پزشکی اروپاست دو مجسمه بزرگ یکی متعلق به ابن سینا نصب شده، امروز می توانیم افتخار کنیم که پزشکان ما از صلاحیت تخصصی لازمی برخوردار شده اند که برای مراجعه به آنان، نامشان در هر کوی و برزن در نظام جهانی بهداشت مطرح است.
 
با وجود چنین استعداد عظیمی در کشور، در عین حال با دسترسی به ارزیابی های دقیق از منظر تخصصی مسئولان دریافتند این فرمایش مقام معظم رهبری که بیمار غمی جز رنج بیماری نداشته باشد، قابل تحقق و دست یافتنی است.
از این رو پرداختن به نیازمندی های بهداشتی شهروند جهانی ابتدا باید در راستای تحقق طرح عظیم حمایت محرومان و تحقق نظام سلامت برای همه شهروندان در داخل کشور به عنوانی یکی از مهمترین محورهای طرح هدفمندی یارانه ها تحقق می یافت تا در ادامه این مسیر راه همواری را برای رقابت در نظام منطقه ای و جهانی باز کند.
با این همه در کنار خیل پزشکان متعهد، برای کم کردن ضریب خطاها باید سیستم بهداشت کشور ساختارمند، پاسخگو، قانونمند و در راستای حکمرانی خوب سازمان می یافت که بخش مهمی از آن شفاف سازی با عنایت به تن دادن به نظارت فائقه نیازمندان و به طور کلی مردم، از جمله از طریق نظارت رسانه های جمعی، به عنوان گوش های شنوا و چشمان بیدار آحاد شهروندان و نظام میسر می بود.
به عبارت دیگر شفاف سازی و دمکراتیزه سازی نظام وزارت بهداشت جهت تحقق کاهش شاخص فقر در حوزه محرومان در بخش نظام سلامت بدون توجه به شفاف سازی و پاسخگو کردن پزشکان و نظام سلامت کشور امکان پذیر نبوده و نیست. هر چند برخی مایلند سرنا را از سر گشادش بنوازند، و با دیدن عیوب، از تلاش شبانه روزی پزشکان، و نظام سلامت برای بهبودی اوضاع غفلت می ورزند، با این همه رضایت شهروندان و به ویژه محرومان می توانست برای دولت و به ویژه مسئولان در وزارت بهداشت، چشم روشنی باشد از موفقیت در تلاش های به عمل آمده.
در این راستا با جمع آوری مجموعه دیدگاه ها و نظرات تخصصی پزشکان و مدیران در این حوزه تلاش شد تا طرح نظام سلامت و الگوهای اخلاقی حاکم بر آن به عنوان اولویت نخست کشور، به چند محور اصلی یعنی دریافت های غیرمتعارف، تعرفه های پزشکان، جلوگیری از سرگردانی بیمار در راهروهای بیمارستان ها، تحقق هدف ۳۰ درصد پرداخت از جیب برای درمان بیمار، عدم پرداخت سوبسید برای درمان بیمار توسط پزشک، در چارچوب تحقق و ارتقا بوروکراسی مورد توجه و اصلاح واقع شود.
در این چارچوب هدف و تلاش بعدی دولت و وزارت بهداشت و درمان و آموزش پزشکی در جهت تحقق افزایش تدریجی سرانه درمان از چهار الی پنج درصد نسبت به تولید ناخالص ملی در شرایط کنونی است تا عدالت در حوزه نظام سلامت از ابعاد عینی تری برخوردار شود.  علاوه براین هدف بزرگتر دیگر آن است که حتی تبعیض ها نیز با جهت گیری تامین بیشترین منافع برای محرومان همراه باشد به این معنا که اگر پزشکی در من

طقه ای محروم نسبت به پزشک دیگر در منطقه غیر محروم، از دریافتی بیشتری برخوردار است، به طور طبیعی این تفاوت باید با خدمات رسانی بیشتر به محرومان، به زندگی آنان سرایت یابد.
هفته دولت بهانه ای شد تا مروری داشته باشیم بر اقدامات وزارت بهداشت که به همت مردم بزرگ ایران زمین و کارشناسان خدوم آنان در دولت یازدهم صورت گرفته است. به گونه ای که ریل گذاری ها در سیاست گذاری های عمومی و کلان کشور در حوزه نظام سلامت، حلاوت امنیت و آرامش نسبت به دشواری های امر درمان، بر کام شهروندان و به ویژه محرومان نشسته و با آبیاری نهال سنت حکمرانی خوب، پیگیری تحقق انسان سالم از مجرای طرح تحول نظام سلامت به عنوان سرمایه اجتماعی ، از طریق احیای نظام نقد و پاسخگویی، غیر قابل اجتناب است.
شرایطی که از مسیر«اقدام و عمل ملت-دولت؛ امیدوار و استوار» نه تنها به عنوان شعار هفته دولت، که به عنوان قدرت خلاق، سیال در این مرز و بوم، به طور طبیعی تا پایان عمر دولت حاضر، و دیگر دولت های بعدی جاری و ساری خواهد بود.

ارسال نظر

شما در حال ارسال پاسخ به نظر « » می‌باشید.